Huis kopen in Hongarije
 
Op deze pagina een beschrijving van
 
perceel - grondplan - bebouwing - erf -fundering - muren -
dak - schoorstenen - plafond
 

Woning kopen in Hongarije, deze pagina maakt deel uit van de website Hongaars Landleven.... Een website over alles wat met Hongarije te maken heeft.... van uit het leven gegrepen plattelandsverhaaltjes tot zakelijke informatie over kopen en verbouwen in Hongarije...én het huren van een Vakantiehuis in Hongarije

 
De beschrijvingen die op deze plek worden gegeven zijn uiteraard niet op íeder huis van toepassing. Er bestaan allerhande vormen en door aanpassingen en verbouwingen kunnen er veel dingen in de loop der tijd veranderd zijn.

 

Perceel en grondplan / situering van de bebouwing

De percelen zijn over het algemeen heel wat groter dan wij in Ned/België gewend zijn. De bebouwing op deze percelen was in vroegere tijden hoofdzakelijk in gebruik als boerderij. Vóór de Communistische periode bezat iedere boerderij zijn eigen stukje landbouwgrond. Er was sprake van kleinschalige landbouw. Tijdens de Communistische periode is veel landbouwgrond 'heringedeeld'. D.w.z. de landbouwgronden die bij de boerderijen hoorden werd in beslag genomen en samengevoegd tot grote percelen die 'van staatswege' bewerkt werden. Later is veel van deze grond weer teruggegeven aan zijn oorspronkelijke bezitters. De bebouwing van de percelen met zijn boerderijen/boerenwoningen is opvallend uniform. Een uniformiteit die veel voordelen kent overigens. De woning is in de meeste gevallen gesitueerd aan de zuidkant van het perceel en zo kort mogelijk aan de openbare weg gelegen. De stallen zijn vastgebouwd aan de achterkant van de woning. Het komt ook voor dat de stallen dwars op het perceel gebouwd zijn, U-vormige bouw komt voor, maar niet vaak. Als je door een willekeurige straat rijdt zie je dat de woningen vaak allemaal zuidkantgericht gebouwd zijn. Hierdoor bevindt zich tegen de rand van de noordzijde van het perceel een lange blinde muur. Dit zorgt voor optimale privacy, iets wat wij in Ned/België vaak moeten missen aangezien daar dicht op elkaar en kriskras door elkaar gebouwd wordt. Deze situering zorgt er bovendien voor dat de gebouwen een barrière vormen tegen de koude en wind vanuit het noorden.

Erf

 
Het komt op het platteland nog veelvuldig voor dat men afval in de grond heeft begraven. Tijdens het graven van een gat kan het niet alleen voorkomen dat je stuit op oude dakpannen en kapotte stenen (misschien heeft op die plek ooit een stal of huis gestaan), maar ijzer, plastic, glazen potjes, medicijnflesjes maar ook een overbodig geworden brommer of delen van een auto zijn door iemand al eens opgegraven. Bij het kopen van een woning zijn dit soort zaken niet zichtbaar helaas. Gelukkig behoort dit soort dingen tot de uitzonderingen. Kijk goed of het perceel bevalt. Een plat perceel, hellend of terrasvormig. Een iets hellend terrein is ideaal, het watert goed af, maar is de helling te stijl valt er niet veel mee te beginnen en wordt het steeds naar boven  moeten 'kruipen' een last. Resultaat, een groot deel van het perceel ligt braak.

 

Het erf van een Hongaarse woning hoeft geen rommel te zijn
Een hof met druiven die gesnoeid moeten worden
Het erf van een Hongaarse boerderij hoeft geen rommeltje te zijn
Een Hongaarse boerderij met druiven op de hof die wachten op een snoeibeurt
 
 

Rechthoekige bouwvorm

 
Veel traditionele boerenwoningen op het platteland zijn gebouwd in een langgerekte rechthoekige vorm. Zoals reeds beschreven naar het noorden gericht een lange blinde muur. Hierin slechts kleine raampjes of beluchtingsgaten waar de voorraadkamer en/of de badkamer gesitueerd is. Nieuwe of andere ramen plaatsen in deze muur is gebonden aan strenge eisen (min. hoogte en grootte van de ramen, ondoorzichtig glas etc.). Dit alles om de privacy van de buren te waarborgen. De korte kant van het rechthoekig gebouw staat aan de straatkant en de meeste ramen en deuren bevinden zich aan de zuidkant, daar waar ook de galerij is. Een aan de buitenkant van het huis gelegen gang die zich uitstrekt over de gehele lengte van het huis. Vaak voorzien van mooi gedecoreerde houten pilaren die de dakconstructie ondersteunen. De bouwwijze is aangepast aan de ligging van het perceel. Veel dorpjes zijn ooit gebouwd in een dal. Hierdoor is het perceel hellend. De huizen zijn aan de voorkant 'hoog gebouwd'. D.w.z. de voorkant van het huis ligt hoger en naarmate je dieper het hellende perceel oploopt wordt de hoogte minder en uiteindelijk gelijk aan het maaiveld. Erg frappant is dat er achter het huis vaak een ineens steile helling aanwezig is. Dit fenomeen heeft een grappige en vooral voor de hand liggende verklaring. Toen men ooit begon met de bouw van het betreffende huis, werd dit met behulp van leem gebouwd. Die leem was gewoon de grond van het perceel zelf. Men begon met afgraven en bouwde tegelijkertijd. Op het moment dat men genoeg grond/leem verzameld had omdat het huis klaar was, stopte men met afgraven. Het deel van het perceel waarop het huis was gebouwd, was hierdoor dieper en platter t.o.v. de achterkant. Achter het huis was een (vaak steile) helling ontstaan. In sommige gevallen is het perceel weer opgevuld met grond. De kamers van deze huizen zijn meestal achterelkaar gesitueerd. Men bezat vroeger geen badkamer/wc in het huis. Om in het huis een andere kamer te bereiken moet je door de kamers lopen. Een hal is meestal niet aanwezig, indien wel is deze in de meeste gevallen er later bijgebouwd. Er zijn meestal diverse bijgebouwen aanwezig op het perceel. Dat kan een klein stalletje zijn, maar meestal zijn er diverse stallen. Vroeger hield men dieren, had men een werkplaats nodig, moest men materieel opbergen en hooi etc. kunnen bewaren. Voor de huizenzoeker zijn dit soort bijgebouwen vaak een eldorado om te kunnen verbouwen tot extra ruimten. De huizen die op deze wijze gebouwd zijn, zijn zeer geliefd bij de buitenlandse huizenkopers. Ze bezitten nog veel authentieke onderdelen en de huizen zijn groot
 

Fundering

Een fundering zoals die bij de hedendaagse woningen gebouwd wordt is niet aanwezig. Vergeet niet dat de huizen vaak meer dan 100 jaar geleden gebouwd zijn. Men bezat nog geen moderne en hoogwaardige bouwmaterialen, men moest het doen met wat er op dat moment aanwezig was. Desalniettemin werd er degelijk gebouwd, getuige het feit dat er nog heel veel huizen staan. Een fundering is soms helemaal niet aanwezig soms onvoldoende waardoor er verzakking en scheurvorming in de muren voorkomt. In ieder geval ontbreekt de waterkerende laag die ervoor moet zorgen dat het optrekkend vocht niet in de muren kan dringen. Vochtproblemen komen bijna altijd voor. Funderingsproblemen zijn niet direct zichtbaar, maar zodra er grote scheurvorming optreedt kan dit door een funderingsprobleem veroorzaakt worden. Bij zeer oude huizen lopen scheuren in de hoek waar de binnenmuur aansluit op de buitenmuur. Dit
hoeft niet altijd op funderingsproblemen te wijzen, oorzaak is vaak de hoge ouderdom van het huis.

renoveren Hongaarse woning

Van stal tot woning renoveren in Hongarije

             muur van ca. 100 jaar oud, gebrekkig gefundeerd, behoeft renovatie 
        deze ruimte was voorheen een opslagplaats, inmiddels gerenoveerd tot woonhuis

Muren

 
De huizen zijn gebouwd met behulp van leem, de grond die op het perceel aanwezig is. Hierbij zijn verschillende methoden, al dan niet gecombineerd toegepast. Om het probleem van optrekkend vocht in de lemen muren zo klein mogelijk te maken én de stevigheid te bevorderen begon met vaak met het maken van een natuurstenen sokkel. Water dringt niet in natuursteen en hierdoor kon de onderkant droog blijven. Of een onderkant van bakstenen. Hierop werden de lemen muren geplaatst. In de meeste gevallen bestonden die uit gestampte leem (grond en zand gemengd en door de vroegere werklui, vaak met de voeten aangestampt, vandaar de naam). Een andere voorkomende leembouwwijze was het gebruik maken van lemen 'bakstenen' (leem werd in vormen gedaan en gedroogd waardoor men leem 'bakstenen' verkregen. Deze werden met een leempapje opelkaar gestapeld.)  Ook de binnenmuren zijn van leem opgetrokken. Er is geen sprake van dubbele muren met spouw. Alle muren zijn enkelwandig maar zéér dik, ca. 45 – 50 cm . Ze zijn voorzien van een pleisterlaag. Dit is bij leembouw noodzakelijk om te voorkomen dat weersinvloeden, vooral regen, de lemen muren aantast. De pleisterlaag is voorzien van een laagje kalkverf. Dit was vroeger een van de weinige mogelijkheden om je huis van een kleurtje te voorzien. Bovendien was het goedkoop. Ook de binnenkant werd gekalkt. Om de muren een decoratief effect te geven werden motieven erop gesjabloneerd. Later hebben veel woningbezitters hun huis gemoderniseerd en een kamer tot badkamer omgebouwd. Om kosten te besparen heeft men de tegels direct op de lemen muren aangebracht. De lemen muur dient te kunnen ademen (geeft zijn opgenomen vocht weer af aan zijn omgeving). Maar door het aanbrengen van tegels wordt dit onmogelijk gemaakt en ontstaan er vochtproblemen. Dit openbaart zich nar verloop van tijd door stank en vaak onzichtbare schimmelgroei in die ruimte. Bij de buitenmuur is er op de plek waar de badkamer zich bevindt een zeer grote vochtplek ontstaan en de stuclaag laat los. De dikke binnenmuren dienen ook ter ondersteuning van de dakconstructie. Kamers met grote overspanningen zijn niet aanwezig. Het eigenhandig verwijderen van binnenmuren om grotere kamers te creëren dient met overleg te gebeuren. Een architect met kennis van traditionele bouwwijzen is aan te bevelen. Bovendien is voor het verwijderen van draagmuren een bouwvergunning verplicht. De lemen muren zijn altijd onderhevig aan werking, hierdoor is scheurvorming veelvuldig aanwezig. Grote lange scheuren kunnen duiden verzakking. In een huis van leem kan het beste regelmatig gestookt worden. Dit komt de leembouw ten goede. Wil je ook in de koudere periode gebruik maken van je vakantiehuis, is het aan te raden om voordat je arriveert de kachel een week lang iedere dag door de beheerder (buurman?) op te laten stoken. Leem heeft lang nodig voordat hij is opgewarmd. In de zomer zorgt de leem voor een koel huis (als je echter niet te grote raamoppervlakten hebt)
 
 

Een echte uitdaging om te renoveren

Na renovatie een heerlijk Hongaars huis

Een uitdaging om te renoveren, het deel links is het woonhuis geworden
na renovatie ons woonhuis geworden

Dak

De vorm is in de meeste gevallen een zadeldak, soms een wolfsdak. De contructie bestaat uit houten balken. Steekspanten, gordingen, etc. in de normale bouwwijze uitgevoerd, de makelaar op de hanebalk ontbreekt vaak. De dwarsgekoppelde gebinten worden met een tussenruimte van enkele meters herhaald en steunen vaak op de daaronderliggende dwarsliggende binnenmuren. Een zolderbalkenlaag dient tevens als geraamte voor de lemen plafond. De houten dakconstructie is opvallend vaak het in beste staat verkerende gedeelte van de woning. De balken zijn niet door vocht aangetast. Dat komt omdat er in dit gedeelte van de woning/boerderij altijd luchtgaten zitten (de piepkleine raampjes aan de straatkant en achterkant). Het tocht voortdurend en hierdoor heeft vocht geen kans gekregen. Zeer oude boerderijen bezaten vroeger een rieten kap. Het riet is verdwenen en de dakschilden zijn in de loop der tijd bekleed met leien (platte dakpannen met een beverstaartvormige kant die zichtbaar blijft). Oude poreuze dakpannen zijn te herkennen aan een onregelmatig oppervlak. Aan de vochtige noordkant van het huis ontstaat mosgroei op de pannen. Mosgroei hoeft geen probleem te zijn zolang het niet teveel wordt. Je hoeft niet meteen een nieuw dak te maken. Ga het mos niet met grof materiaal verwijderen. Dit kan tot grote lekkages leiden. Of de pannen poreus zijn is ook te zien aan de panlatten. Zodra die vochtig zijn, of zichtbaar zijn aangetast door vochtinwerking kan je ervan uit gaan dat de pannen poreus zijn. Dakgoten ontbreken vaak aan de noordzijde en als ze aanwezig zijn wordt het regenwater geloosd in een greppel die niet bekleed is met waterdicht materiaal. Jammer dat men aan regenwaterafvoer weinig aandacht besteedt, het zou veel vochtproblemen kunnen voorkomen. Het is verstandig om te zorgen dat jouw toekomstige huis een redelijk tot goed dak heeft én een complete regenwaterafvoer. Reserveer voldoende geld bij renovatie.

Mosgroei op oude en poreuze dakpannen

Verbouwen in Hongarije, muren met doorslaand vocht

Dakpannen met mosgroei aan de noordzijde, dak is aan vervanging toe
gevolg van badkamertegels rechtstreeks op de lemen muur plakken

Schoorsteen

 
De oude huizen bezitten allemaal schoorstenen. Dit kunnen zeer oude bouwsels zijn die levensgevaarlijk kunnen zijn. Soms is een deel van de afvoeropening zelfs terug te vinden in een lemen muur. Sommige schoorstenen bezitten op de zolder een klein kastje. Daar werd vroeger het vlees in gerookt. Een houten deurtje maakt het compleet. Een groot risico op brand is aanwezig. Soms loopt er zelfs een houten balk aan de binnenkant van de schoorsteen. Het is wonderbaarlijk om te zien hoe vroeger gebouwd werd. Het risico op brand was vroeger natuurlijk ook aanwezig. Maar tegenwoordig bezitten de kachels een veel hoger rendement en zijn ze veel zwaarder. Door de grotere uitstoot en hogere temperaturen is het risico ook veel groter. De schoorstenen zijn in de meeste gevallen wel functioneel. Een schoorsteenveger veegt niet alleen de schoorstenen, hij controleert deze ook. Hij geeft een formulier af waarop de eventuele mankementen staan vermeld (vaak m.b.v. nummers op de achterkant). Dit resulteert in een niet goedgekeurde schoorsteen. In geval van brand zal de verzekering niet uitbetalen. Belangrijk om te zorgen dat het huis goede schoorstenen bezit, renoveren kan noodzakelijk zijn.

Plafond

Zoals hierboven reeds vermeld bestaat de plafond uit leem.  De leembouw is een inelkaar grijpend geheel dat de stevigheid van het gebouw ten goede komt. De balken van de zolderbalklaag liggen op een afstand van ca. 50 cm van elkaar. Over de gehele lengte bezitten deze balken een gleuf. De lemen plafond werd als volgt opgebouwd. Er werd een mengsel van leem en gehakseld stro gemaakt. Dit mengsel werd om een lat gedraaid tot een c.a 10 cm . dikke rol (nog het best qua vorm te vergelijken met een deegrol). Deze rollen werden met de latuiteinden in de gleuven van de balken geschoven. Er zijn dus heel veel van die rollen nodig om een plafond in het huis aan te brengen. De constructie is erg zwaar. Ter ondersteuning van deze zware plafonds is er (zichtbaar in de kamers) een zware balk aangebracht die vervolgens weer steunt op de dwarsmuren. Door de natuurlijke werking van de dakconstructie en de daaraan vastgebouwde plafond, is scheurvorming een veel voorkomend verschijnsel.  Dit hoeft echter niet te wijzen op constructieproblemen. Wen er aan dat een lemen plafond nooit een strak plafond is. Het is tenslotte een oud huis en dat niet alles recht is, is net de charme van dit soort huizen.
 

Oude stal wordt opgenomen in nieuw ontwerp

Bouw van atelier in Hongarije

renovatie en uitbreiding van de oude stal tot atelier 
oude stal met uitbreiding achter ons woonhuis